Kongres Kobiet Polskich to pierwsze tego typu przedsięwzięcie w Polsce. Co prawda jego nazwa, jak i samo miejsce wydarzenia, którym był Pałac Kultury i Nauki mogą kojarzyć się z czasami głębokiego PRL-u, jego zadania były całkiem nowoczesne. Oprócz solidaryzacji kobiecych środowisk spotkanie miało przynieść podsumowanie dwudziestu lat wolności widzianej naszymi oczami oraz pokazać, jakie plany i ambicje mają współczesne panie. - 100 procent płac i pięćdziesiąt procent władzy - to jedne z najważniejszych postulatów kobiet, które bezpardonowo domagają się równych praw, w tym parytetów w sejmie i senacie.
W radzie kongresu zasiadły osoby życia publicznego, kobiety-politycy, artystki, biznesmenki, działaczki społeczne - m.in. Danuta Hubner, Hanna Gronkiewicz-Waltz, Henryka Bochniarz, Janina Ochojska, Krystyna Kofta i Kora. Rangi przedsięwzięciu dodawała również obecność prezydentowych - Marii Kaczyńskiej, Danuty Wałęsy i jednej z organizatorek kongresu Jolanty Kwaśniewskiej. Zapowiadanym, choć ostatecznie nieobecnym gościem okazała się Hilary Clinton, która swoje przesłanie przekazała uczestniczkom kongresu drogą audiowizualną. Zwieńczeniem wydarzenia było nadanie tytułu Polki 20-lecia Henryce Krzywonos-Strycharskiej - organizatorce gdańskich strajków w roku 80. i sygnatariuszce Porozumień Sierpniowych.
Kongres zbiegł się w czasie z publikacją raportu CBOS-u, dotyczącego sytuacji kobiet w Polsce po przemianach rroku 1989. Okazuje się, że w większym stopniu skorzystały one na zmianach ustrojowych niż mężczyźni: praca zawodowa kobiet jest bardziej doceniana niż obowiązki domowe i przynosi życiu rodzinnemu więcej korzyści niż strat. Nadal jednak kobiety mają mniejsze możliwości znalezienia nowej pracy i zarabiają mniej niż mężczyźni.
39 proc. respondentek nadal uważa, że w Polsce lepiej żyje się mężczyznom niż kobietom, 48 proc. jest zdania, że przedstawicielom obydwu płci żyje się tak samo; natomiast 7 proc. ankietowanych - że to kobietom żyje się lepiej.
Niemal dwie trzecie badanych (64 proc.) uważa, że kobietom żyje się obecnie lepiej niż w końcu lat 80.; natomiast jedynie niespełna połowa respondentek dostrzega poprawę życia mężczyzn (48 proc.).
W ocenie respondentek w porównaniu z końcem lat 80. kobiety są bardziej zadbane (uważa tak 87 proc. ankietowanych), więcej czasu poświęcają na pracę zawodową (83 proc.), częściej myślą o sobie i swoich potrzebach (68 proc.), w większym stopniu dzielą się obowiązkami z mężczyznami (58 proc.) i są bardziej zadowolone z życia (46 proc.).
Dwie trzecie (67 proc.) uważa, że w polskim społeczeństwie bardziej szanowana jest kobieta aktywna zawodowo niż gospodyni domowa. W ocenie 28 proc. ankietowanych kobiet nie ma to znaczenia; natomiast 3 proc. uważa, że bardziej szanowana jest gospodyni domowa.
Praca zawodowa - jak uważa 42 proc. ankietowanych - przynosi kobietom więcej korzyści niż strat; natomiast 16 proc. ocenia, że jest odwrotnie. W ocenie co czwartej ankietowanej (24 proc.) praca zawodowa przynosi tyle korzyści, co strat. Według 13 proc. - nie ma wpływu na życie rodzinne.
W opinii badanych kobiety nadal mają więcej trudności na rynku pracy niż mężczyźni. Ponad połowa respondentek jest zdania, że kobiety mają mniejsze szanse: znalezienia nowej pracy (uważa tak 59 proc. ankietowanych kobiet), awansowania na kierownicze stanowisko (52 proc.), uzyskiwania wyższych zarobków (65 proc.) czy zrobienia kariery politycznej (63 proc.).
W ocenie badanych kobiet szanse zawodowe kobiet wiążą się przede wszystkim ze wzrostem przedsiębiorczości. Od 1996 roku wyraźnie umocniło się przekonanie, że kobiety mają takie same szanse jak mężczyźni na prowadzenie własnej firmy (wzrost z 43 proc. do 61 proc.). Coraz więcej kobiet uważa także, że mają one równe z mężczyznami szanse na zrobienie kariery zawodowej (wzrost ocen z 39 do 50 proc.).
Jak powiedziała dyrektor CBOS Mirosława Grabowska "w opinii respondentek kobietom brakuje przede wszystkim doświadczenia politycznego". - Wyraźnie częściej mężczyznom niż kobietom przypisywana jest także umiejętność tworzenia idei, wizji, programu politycznego. Nieco częściej z mężczyznami kojarzona jest również umiejętność kierowania ludźmi i skuteczność działania - powiedziała.
Z sondażu wynika, że to, co kobiety wznoszą do polityki, to przede wszystkim walory moralne. - Kobiety w polityce kojarzone są z takimi cechami jak: odpowiedzialność, uczciwość, wiarygodność, zaangażowanie i umiejętność współpracy z innymi - powiedziała.
Aż 62 proc. respondentek deklaruje, że mając do wyboru kobietę i mężczyznę, którzy startowaliby w wyborach do Sejmu z tej samej listy, mieli podobne wykształcenie i doświadczenie, oddałoby swój głos na kobietę. Jednak propozycje zwiększenia udziału kobiet w życiu politycznym za pomocą systemu kwotowego na listach kandydatów budzą kontrowersje wśród samych zainteresowanych. Rozwiązanie takie popiera 52 proc. ankietowanych, 41 proc. jest mu przeciwnych. Za wprowadzeniem parytetu przy obsadzie stanowisk i funkcji publicznych opowiada się połowa badanych kobiet, przeciw niewiele mniej (44 proc.).
Beata Stychno
Czytaj także:
Kariera czy dziecko?
Starcie, które możesz wygrać - rozmowa kwalifikacyjna