(…)Włóż babciu nową suknię.
Niech cię uczesze fryzjer.
Posłuchaj babciu rady.
Obejrzyj telewizję.
Już nie myśl babciu o nas.
O sobie babciu pomyśl.
Czy babciu nie uważasz,
Że to jest świetny pomysł?
Wanda Chotomska
Ponaglona tekstami: Czym obdarować babcię w dniu jej święta? i Spraw dziadkowi niespodziankę! wysłałam ozdobną kartkę z życzeniami okolicznościowymi. I dumając tak nad słowami, którymi chciałam podziękować za ciepło, dobroć i opiekę, zaczęłam się zastanawiać. Nad czym tu się zastanawiać, powiedziałby ktoś mi życzliwy, kto nie chciałby żebym czas marnotrawiła. A nad Dniem Babci i Dniem Dziadka.
"Babcia" to nie "Baba"!
Formalnie stopień pokrewieństwa brzmi babka i dziadek. Nieformalnie zdrabniamy słodko: babcia, babunia, babusia, dziadzio, dziadziuś... Ale wybiórczo. I choć zabrzmi to strasznie grubiańsko, to wypomnę młodym ludziom, że do cudzych dziadków o wiele chętniej zwracają się per „stara baba" i „stary dziad". Co szczególnie objawia się w środkach transportu miejskiego w godzinach szczytu. Szacunek wybiórczy...
Bycie babcią czy dziadkiem to podobno większa przyjemność niż obowiązek. Podobno, bo niejedna babcia popatrzyłaby pewnie na mnie teraz z wyrzutem w oczach. Zwłaszcza taka, z „pogotowia rodzinnego", która jest na każde zawołanie i biegnie do wnuków zawsze, gdy jest taka potrzeba. W praktyce, to nie oni - dziadkowie wybierają sobie taką rolę społeczną, bo to nie oni mają wpływ na powołanie wnucząt na świat. Stawiani są przed faktem dokonanym i już. Dlatego dedykuję im ten wierszyk Wandy Chotomskiej na wstępie. Żeby przy okazji święta pomyśleli o sobie.
Czy ktoś wie, skąd się wzięło...
Dzień Babci jak i Dzień Dziadka obchodzony jest w Polsce zaledwie od trzydziestu lat. Bez specjalnej przyczyny zaczęto obchodzić to szczególne święto. Według mnie, przyłożył do tego rękę szalejący socjalizm, który chcąc uczcić ludzi pracy tworzył kolejno Dzień Górnika, Dzień Hutnika, Dzień Celnika, Dzień Żołnierza, Dzień Nauczyciela, Dzień Sapera... I pewnie w tym natłoku tworzenia świąt świeckich przyszła i kolej na seniorów rodu? Podobno, już w 1964 roku, popularny wówczas tygodnik dla pań „Kobieta i życie”, jako pierwszy zaproponował na swoich łamach, aby specjalnym świetem uhonorować babcie.
Dzień Babci i Dziadka na świecie
Święto Babci i Dziadka obchodzone jest w wielu krajach, ale za to nie jednocześnie. Może właśnie stąd wzięło się umiłowanie bogatych niemieckich emerytów do podróżowania? Mogą kilka razy w roku świętować swój Dzień? I tak na przykład, w Stanach Zjednoczonych Ameryki to święto nie ma stałej daty - jest to pierwsza niedziela po "Święcie Pracy", a zatem są to okolice 9-10 września. Do swoistego uczczenia seniorów nakłaniała swoje najbliższe otoczenie Marian McQuade - gospodyni domowej z Fayette County w zachodniej Wirginii. Początkowo obchodzono to święto tylko w tym stanie, jednak w 1978, prezydent Jimmy Carter ogłosił National Grandparents Day.
W Niemczech Großeltern-Tag obchodzony jest podobnie jak w USA. Ale już w Wielkiej Brytanii Grandmother Achievement Day świętuje się 11 lutego. Niedługo później, bo w pierwszą niedzielę marca mają swój Fête des Grand-Mères seniorzy z Francji. A dla odmiany Opa- en Omadag w Holandii to święto ruchome.
Podobnie jak jesień może być najpiękniejszą porą roku,
tak i starość może być najlepszym okresem życia.
Bywają jednak jesienie słotne i bezowocne i starość też jałowa,
bolesna, a nawet tragiczna być może.
Antoni Kępiński - Rytm życia
Przed wiekami ludzie starsi obdarzani byli nie tylko szacunkiem ale i większą władzą...
W Sparcie, mimo władzy królewskiej (i to podwójnej), faktyczną władzę sprawowała jednak rada starszych - geruzja. Gerontem mógł zostać każdy pełnoprawny obywatel państwa spartańskiego, który ukończył 60 lat.
W starożytnej Japoni Emishe (Emishi - rdzenne plemię japońskie zamieszkujące wschodnią część wyspy Honshu) mieli strukturę społeczną ściśle hierarchiczną. Na szczycie drabiny społecznej stała Rada Starszych, która decydowała o wszystkich ważnych sprawach, czy wydarzeniach dotyczących wioski: militarnych, legislacyjnych, itp.. W jej skład wchodzili: wódz osady, szaman lub szamanka oraz starsi (czyli mędrcy).
Przez całe stulecia ludziom starszym były nadawane godności polityczne, urzędy, obowiązki reprezentacyjne. A po za tym wszystkim byli szanowani. Pewnie niejeden zniedołężniały ze starości senator pod wpływem sklerozy opowiadał banialuki, ale jestem przekonana, że nikt mu z tego powodu nie robił publicznie afrontu.
Życzenia
Kochani Juniorzy, z okazji zbliżającego się Dnia Babci i Dnia Dziadka bądźcie mili, uprzejmi i odnoście się do seniorów z szacunkiem. Nie tylko do swojej ukochanej babuni, do której wpadacie na ulubione pierogi, ale do wszystkich. Do wszystkich starszych ludzi. Nie musicie stawiać ich na piedestale, bo swoje już wystali w niekończących się kolejkach PRL. Ale możecie ich przepuszczać w drzwiach, pozwalać im zajmować miejsca siedzące w środkach komunikacji miejskiej...
Kochani Seniorzy, z okazji zbliżającego się Dnia Babci i Dnia Dziadka, wszystkiego najlepszego.
Tekst wyróżniony przez redakcję