Nie ma jednak metody uniwersalnej, dobrej dla wszystkich. Organizm każdej kobiety jest inny i dlatego spośród wielu sprawdzonych metod antykoncepcji powinnaś wybrać najodpowiedniejszą dla siebie. Ważne jest, ile masz lat, jaki temperament, czy jesteś zdrowa, co robisz w życiu i jakie są twoje plany na najbliższą przyszłość.
Każda kobieta może dziś skutecznie sterować swoją płodnością. Warto jednak wiedzieć, że nie ma jednej antykoncepcji na całe życie. Inna potrzebna jest młodej dziewczynie rozpoczynającej współżycie, inna matce karmiącej dziecko, a jeszcze inna dojrzałej kobiecie zbliżającej się do menopauzy.
Wybierając metodę antykoncepcji, powinnaś kierować się własnymi przekonaniami, stanem zdrowia, stylem życia i potrzebami. Inną metodę wybierze kobieta, która absolutnie nie chce zajść w ciążę, inną zaś ta, która wprawdzie nie czuje się jeszcze dojrzała do macierzyństwa, ale gotowa jest zaakceptować nawet nieplanowane przyjście na świat dziecka.
Kobiety mają prawo do współdecydowania razem z lekarzem o swojej płodności i wybrania metody antykoncepcji, którą będą w pełni akceptować. Zdaniem specjalistów Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) każda z metod okazuje się bardziej skuteczna, gdy kobieta wybiera świadomie i dobrze rozumie mechanizm jej działania.
Wybierz odpowiednią metodę antykoncepcji dla siebie:
• - 20 lat
Młodzi ludzie przed dwudziestym rokiem życia, którzy mają sporadyczne kontakty seksualne najczęściej korzystają z prezerwatyw. Jeśli jednak para regularnie współżyje i chce wykluczyć jakiekolwiek ryzyko ciąży, to najlepszym zabezpieczeniem będzie doustna antykoncepcja hormonalna, czyli pigułka.
• 20 – 35 lat
Kobietom po 20 roku życia, lekarze najczęściej zalecają pigułki antykoncepcyjne. Ich duży wybór umożliwia, by każdej zdrowej kobiecie dobrać właściwe. Są skuteczne pod warunkiem, że przyjmuje się je codziennie o tej samej porze. Wiele kobiet zbyt często zapomina o tym i dlatego metoda ta może się u nich okazać nieskuteczna. Zapominalskim lekarz może zaproponować antykoncepcję w zastrzykach (Depo-Provera 150), które przyjmuje się co trzy miesiące. Kobieta, która urodziła już „wszystkie swoje dzieci” i nie planuje więcej, może zdecydować się na założenie domacicznej wkładki (spirali) zabezpieczającej przed ciążą przez 3, a nawet 5 lat.
• 35 – 45 lat
Po 35 roku życia zwiększa się ryzyko powikłań zakrzepowych, szczególnie u kobiet palących papierosy. Dlatego właśnie klasyczne pigułki antykoncepcyjne dwuskładnikowe (do takich właśnie należy Minulet) nie są wskazane dla kobiet po 35 roku życia, które palą. Można jednak stosować pigułki jednoskładnikowe (Cerazette), zastrzyki antykoncepcyjne (Depo - Provera 150) oraz domaciczne wkładki antykoncepcyjne. To pierwsze rozwiązanie jest chyba najlepsze dla kobiet przyzwyczajonych już do pigułek.
• 45 + lat
Po 45 roku życia większość cykli miesiączkowych u kobiet jest bezowulacyjnych, to znaczy, że nie pojawiają się jajeczka zdolne do zapłodnienia, dlatego ryzyko niepożądanej ciąży maleje, ale nadal istnieje. Ponadto taka ciąża może mieć nieprawidłowy przebieg i zwiększa się możliwość wystąpienia wad wrodzonych płodu. Zdrowe i niepalące kobiety mogą stosować dwuskładnikowe pigułki antykoncepcyjne aż do naturalnej menopauzy, jest to nawet dla nich korzystne, bo mają wtedy regularne krwawienia. Można też brać jednoskładnikowe pigułki (Cerazette) albo stosować domaciczne wkładki antykoncepcyjne lub zastrzyki (Depo-Prowera 150).
• Kobieta karmiąca piersią
Regularne karmienie piersią (na żądanie) zapewnia dobrą antykoncepcję tylko przez okres pierwszych trzech miesięcy, potem wraz z upływem czasu zwiększa się możliwość wystąpienia owulacji, a więc i ryzyko zajścia w ciążę.
Przy doborze metody antykoncepcyjnej w tym okresie, ważne jest, by były to środki bezpieczne zarówno dla matki, jak i karmionego przez nią niemowlęcia. Mogą to być prezerwatywy i dopochwowe środki chemiczne.
Z metod hormonalnych wyłącznie pigułki jednoskładnikowe (Cerazette) oraz zastrzyki (Depo-Provera 150) . Hormony zawarte w tych preparatach nie mają wpływu ani na jakość, ani na ilość produkowanego pokarmu i nie działają niekorzystnie na rozwój karmionych dzieci.
Kobiety, które nie planują już ciąży, mogą także skorzystać z domacicznych wkładek antykoncepcyjnych.
Samo karmienie piersią może stanowić skuteczną metodę zapobiegania ciąży, ale tylko wtedy, gdy spełnione są trzy warunki. Przede wszystkim, jeśli od porodu nie upłynęło więcej niż 3-6 miesięcy i w tym okresie nie wystąpiła miesiączka. Ponadto niemowlę musi być w tym czasie karmione przez całą dobę, nie rzadziej niż co dwie - trzy godziny.
Jeżeli choć jeden z tych warunków nie jest spełniony, należy stosować inną metodę antykoncepcyjną, wybraną spośród tych, które nie wywierają negatywnego skutku na pokarm i dziecko. Do takich należą wkładki domaciczne, środki mechaniczne (prezerwatywy i krążki) oraz środki chemiczne. Można także stosować bezestrogenową antykoncepcję hormonalną (pigułki Cerazette i zastrzyki Depo- Provera 150). Karmienie piersią opóźnia wystąpienie pierwszej owulacji. U matek, które nie karmią, jajeczkowanie może wystąpić już w miesiąc po porodzie. Z reguły pierwsza miesiączka po porodzie nie jest efektem wcześniejszej owulacji (cykl bezowulacyjny). Czasami jednak, nawet w krótkim czasie po porodzie, może dojść do zapłodnienia.
• Antykoncepcja dla nastolatek
Pigułek antykoncepcyjnych nie powinno się przepisywać dziewczętom, u których nie doszło jeszcze do uregulowania cykli miesiączkowych. Przeważnie okres ten trwa około jednego roku, dlatego nie zaleca się przyjmowania pigułek nastolatkom, które dopiero co zaczęły miesiączkować. Z badań wiadomo, że bardzo wczesne rozpoczynanie życia seksualnego często łączy się z przedwczesnym macierzyństwem, rezygnacją z nauki i pogorszeniem szans życiowych. Z drugiej jednak strony obserwuje się obniżenie wieku inicjacji seksualnej. Dlatego ginekolodzy przepisują środki antykoncepcyjne także nastolatkom. Dziewczynom w tak młodym wieku, które zdecydowały się na współżycie, poleca się głównie prezerwatywy.
• Antykoncepcja dla zapominalskich
Z różnych badań, zarówno europejskich, jak i światowych, wiadomo, że kobiety stosujące tabletki antykoncepcyjne, przeciętnie zapominają o 5–7 tabletkach w roku. Antykoncepcja dla zapominalskich jest szczególnie przydatna dla kobiet zabieganych, dla których przyjmowanie pigułek o stałej porze stanowi problem. Możesz skorzystać z wkładki wewnątrzmacicznej lub zastrzyku hormonalnego. Co raz popularniejszy w Polsce jest także hormonalny plaster antykoncepcyjny i krążek dopochwowy.
JM