Nagrody i kary - jak nagradzać?
Pochwała buduje w dziecku poczucie własnej wartości. Słowa "jestem z ciebie dumna" albo "świetnie się spisałeś" wzmacniają w nim wiarę w swoje możliwości i dopingują do dalszych starań.
Aprobatę możemy też wyrazić w inny sposób. Gdy maluchowi niczego nie brakuje pod względem materialnym, najlepiej zaproponować mu ciekawe spędzenie wolnego czasu, np. pójście do kina czy wspólne układanie puzzli. Niech to będzie zabawa w "trzy życzenia": przedstawmy dziecku zestaw nagród a on niech wybierze jedną.
Czego unikać?
- Zasypywania dziecka nagrodami. Jedynie wyróżnienie za szczególne zachowanie ma wartość. Bezustanne chwalenie może wyrobić w nim przekonanie, że jest lepszy od innych, co w przyszłości przerodzi się w zarozumiałość, a nawet nadmierne umiłowanie samego siebie.
- Dawania nagród pieniężnych. Często któreś z rodziców próbuje w ten sposób zrekompensować synowi czy córce brak czasu. Dziecko kieruje się wtedy myśleniem: "co ja z tego będę mieć?". Zachowuje się więc tak, jak chcą tego opiekunowie - tylko po to żeby dostać nagrodę. Jeśli płacimy za szkolne oceny, pociecha nie będzie uczyć się dla siebie, ale dla rodziców. Kiedy jednak za dobrą naukę podwyższymy jej tygodniówkę, odbierze to jako uznanie dla swojej pracy.
Nagrody i kary - rozsądne karanie
Kary mają zapobiec powtórzeniu się w przyszłości niewłaściwego zachowania. Rodzice muszą być zgodni, jakie zachowanie tolerują, a jakiego nie. To ma być rodzaj umowy i maluch powinien wiedzieć, że za jej złamanie poniesie konsekwencje. Natomiast kiedy zdarzy nam się ukarać dziecko niesłusznie, powinniśmy jak najszybciej serdecznie je przeprosić.
Karę należy wymierzać bezpośrednio po wykroczeniu. Rodzaj kary powinien być ściśle związany z przewinieniem. Maluch nie zrozumie, że źle zrobił, jeśli za wyrzucenie samochodziku za okno nie pozwolimy mu obejrzeć dobranocki. Bardziej odczuje złe konsekwencje gdy nie dostanie nowej zabawki. W żadnym wypadku kara nie może być zemstą! Zanim ukarzemy dziecko, zastanówmy się dlaczego coś przeskrobało. Czy jest to próba zwrócenia na siebie uwagi, czy efekt nudy lub niewiedzy? Porozmawiajmy z dzieckiem, dajmy mu szansę na wyjaśnienie motywów postępowania.
Powinnaś karać za wymigiwanie się od obowiązków, kłamanie lub lenistwo, np. gdy dziecko coś ukradnie, każmy mu oddać koledze własną, ulubioną zabawkę.
Czego unikać?
- karania, gdy pociecha zrobi coś niechcący czy nieświadomie i szczerze żałuje swego czynu i obiecuje, że się to więcej nie powtórzy
-karania za każdą drobnostkę
- polecenia wynoszenia śmieci lub ścierania kurzu "za karę"
- stosowania kar fizycznych! Nie przynosi ona efektów wychowawczych! Dziecko, czekając na lanie, jest skupione na strachu, że zapomina o przewinieniu i nie wyciąga wniosków ze swojego postępowania.
Artykuł wyróżniony przez redakcję
Czytaj podobne teksty na oFeminin.pl:
Dzieci i ich dorosłe błędy
Czy moje dziecko jest nadpobudliwe?