Na początku martwisz się ciągle, czy nie je za mało, czy nie za wolno rośnie, czy przybiera na wadze. Na pewno wielokrotnie porównywałaś swoje dziecko z innymi, wypytywałaś inne mamy niepokojąc się czy na tle innych dzieci twoje nie jest zbyt małe, bądź za chude. Chodzisz regularnie na wizyty do poradni dzieci zdrowych, gdzie maluszek jest mierzony, ważony, ma sprawdzany obwód główki. A potem pielęgniarka lub lekarz pediatra sprawdzają centyle i odczytują tajemnicze wykresy.
Tajemnicze centyle
W ciągu wielu lat przeprowadzane były badania nad przyrostem wagi i wzrostu niemowląt i dzieci. Wynikiem tych badań jest ustalona,
średnia wartość zwana potocznie normą. Percentyl wzrostu i wagi dziecka to wartość statystyczna, która określa, jaki procent niemowląt waży lub
mierzy tyle samo lub mniej niż twoje
dziecko.
Przykład: jeśli twoje dziecko ma wagę równą 75 (per)centylowi dla danego wieku, oznacza to, że w losowej próbce 100 dzieci w tym wieku przeciętnie 75 z nich będzie od niego lżejszych.
Średnia waga i średni wzrost to pięćdziesiąty centyl. To oznacza, że połowa dzieci w tym wieku ma takie wymiary. Optymalnie waga, wzrost, obwód klatki piersiowej, czy główki powinny mieścić się między 25 a 75. centylem. To tzw. wąska norma. Ale jeśli wynik pomiaru jest trochę większy lub mniejszy, nie ma powodu do paniki. Jest też szeroka norma. Szeroką są wartości od 10. do 90. centyla.
Zaplątani w siatkę centylową
Siatki centylowe to specjalne wykresy drukowane na końcu każdej książeczki zdrowia. Pomogą one zarówno tobie, jak i prowadzącemu lekarzowi pediatrze sprawdzić, jak przebiega rozwój niemowlęcia. Są przygotowane inne dla chłopców, dziewczynek, a nawet dla wcześniaków. W siatce centylowej, jak na każdym wykresie, mamy dwie osie (ze szkoły podstawowej pamiętasz oś x i oś y?). Na osi poziomej oznaczany jest wiek, na pionowej - waga lub wzrost czy obwód głowy. Na siatce znajdują się też linie dodatkowe - linie oznaczające centyle. Środkowa to średnia wartość czyli 50. centyl.
Przypominam, że średni wzrost i waga to te, które ma połowa dzieci w danym wieku. Oznacza to, że ich waga lub wzrost jest na poziomie 50. centyla. Górną granicą normy jest 97. centyl (dzieci bardzo wysokie), a dolną - 3. (dzieci rosnące zdecydowanie wolniej niż inne).
Co z tego wynika?
Potrzebne dane do wykonania
dokładnego pomiaru to: wiek, płeć, waga, wzrost dziecka. Zanim zaczniesz nanosić wzrost i wagę dziecka na siatkę centylową, dokładnie zmierz i zważ malucha.
Internet dysponuje elektronicznymi siatkami. Wpisujesz w tabelkę dane dziecka, a system pokazuje ci punkt, w jakim na wykresie wypadł wynik. Ten punkt jest właśnie centylem, w którym mieści się twoje dziecko.
Wprowadzaj cyklicznie, najlepiej raz w miesiącu, nowe dane dotyczące wzrostu i wagi twojego dziecka. Dzięki temu będziesz mogła śledzić jego rozwój obserwując powstała krzywą rozwoju. Jeżeli biegnie ona cały czas w tym samym przedziale centylowym (lub w dwóch sąsiednich), to znaczy, że masz zdrowe dziecko, które rozwija się harmonijnie.
Co powinno wzbudzić niepokój?
- Jeśli zauważysz wyraźną dysproporcję krzywej wzrostu i wagi (np. wzrost dziecka jest poniżej 10. centyla, a waga powyżej 75).
- Jeżeli krzywa wyników pomiarów twojego dziecka zacznie nagle opadać albo gwałtownie się wznosić.
- Kiedy krzywa wykroczy poza strefę normy.
Tu znajdziesz elektroniczne siatki centylowe:
ZOBACZ TAKŻE:
WAGA NOWORODKA