Natychmiast po porodzie każde dziecko zdaje swój pierwszy w życiu egzamin i to najważniejszy, bo ze stanu zdrowia. Lekarz pediatra bardzo dokładnie ogląda noworodka, waży, go mierzy i ocenia czy wszystko jest w porządku. Żeby było można określać fizyczny stan dzieciątka, natychmiast po urodzeniu, a w dodatku porównywalnie do wszystkich innych dzieci, została stworzona specjalna skala Apgar. Mierzy ona pięć cech i za każdą przyznaje punkty.
Podczas badania malec zbiera punkty za:
- Oddychanie. Pierwszy oddech po odcięciu pępowiny łączy się zwykle z krzykiem dziecka. I jest to oznaka, że w pierwszej konkurencji dziecko poradziło sobie wyśmienicie. Pierwsze oddechy nie są spokojne, ale gdy wszystko przebiega prawidłowo, początkowe łapczywe hausty już w ciągu kilku minut stają się regularne, mocne, o częstotliwości 40-60 na minutę.
- Zabarwienie skóry. Wystarczy popatrzeć na maleńkie ciałko, żeby móc stwierdzić, czy układ krążenia i układ oddechowy dobrze pracują. Jeśli wszystko jest w porządku, to ciało noworodka jest różowe. W przypadku kłopotów widać wyraźne zasinienie
- Liczbę uderzeń serca na minutę. Po porodzie w małym organizmie pojawia się wielka zmiana, ponieważ zaczyna działać krążenie płucne. Serce bije miarowo, w rytmie około 140 uderzeń na minutę.
- Napięcie mięśni. Zdrowy maluch ma napięte mięśnie kończyn, stawiają niewielki opór przy próbie prostowania. Jest to bardzo ważna informacja, bo jest to znak, że w chwili badania centralny układ nerwowy działa prawidłowo.
- Odruchy. Ważna jest reakcja małego człowieczka na cewnik, jaki jest wprowadzany do małego noska w celu udrożnienia dróg oddechowych. Jeśli dziecko żywo okazuje niechęć przeciw temu zabiegowi, pokazuje że ma zdrowe odruchy. W końcu nikt z nas nie lubi jeśli ktoś chce nam coś do nosa wpychać.
Za każdą konkurencję tego specyficznego pięcioboju dziecko może otrzymać 0, 1 lub 2 punkty. Czyli od 0 do maksymalnie 10 punktów każdy noworodek może uzyskać na dzień dobry. Ocenę przeprowadza się kilkakrotnie, żeby nie nastąpiło jakieś przekłamanie, w pierwszej, trzeciej, piątej i dziesiątej minucie życia.
Dlaczego skala nosi tak dziwną nazwę? Z dwóch powodów.
Po pierwsze wprowadziła ją w 1953 Virginia Apgar.
A po drugie akronim (dziwnym zbiegiem okoliczności dopasowany co do litery do nazwiska twórczyni skali) powstał zaś 10 lat później i został utworzony z pierwszych liter angielskich nazw poszczególnych punktów. Poniżej punkty wraz z charakterystyką:
A - Appearance (Skin color) to kolor skóry:
- 0 - sinica całego ciała (kolor skóry blady lub siny);
- 1 - lekko różowe (na ogół tułów różowy, kończyny blade lub sine);
- 2 - różowy;
P - Pulse (puls/na min.) to tętno:
- 0 - < 80/min;
- 1 -180-100/min;
- 2 - > 100/min;
G - Grimace (Reflex irritability) to reakcja na bodźce:
- 0 - brak;
- 1 - grymas twarzy;
- 2 - żywa (kaszel lub kichanie);
A - Activity (Muscle tone) to napięcie mięśni:
- 0 - brak napięcia, wiotkość ogólna;
- 1 - napięcie obniżone, zgięte kończyny;
- 2 - napięcie prawidłowe, samodzielne ruchy;
R - Respiration to oddychanie:
- 0 - brak;
- 1 - wolny i nieregularny oddech (słaby płacz);
- 2 - głośny krzyk (głośny płacz to silny oddech).
Ponieważ stan dziecka poprawia się często z minuty na minutę, istotna jest nie sama wartość zdobytych punktów, ale tempo zmian. Właśnie dlatego lekarz nie ogranicza się do jednorazowej obserwacji, lecz przeprowadza ocenę kilkakrotnie.
Znalazłam kilka interpretacji wyników badania, ale wybrałam jedną (najbardziej uśrednioną). Według niej przyjmuje się, że jeżeli noworodek zdobył.
Test Apgar - wyniki:
- 7-10 punktów - jego stan jest dobry;
- 4-6 punktów - jego stan jest średni (maluch wymaga podania tlenu i dokładnej obserwacji);
- 0-3 punkty - jego stan jest ciężki (konieczne jest wspomaganie oddychania i pracy serca).
Najważniejsze jest, aby rodzice zachowali odpowiedni dystans jeśli chodzi o test Apgar. Trzeba pamiętać jednak, że dziecko które dostało niewiele punktów może nadrobić braki nawet samoistnie. Niestety oczekiwana „dziesiątka" nie daje pewności, że dziecko jest w pełni zdrowe.
Wynik badania w skali Apgar odnotowywany jest w książeczce zdrowia dziecka wraz z innymi informacjami na temat noworodka, m.in. jego wagą urodzeniową czy długością ciała. I wszystkim mamusiom życzę pełnej 10 na dobry strat.
Polecamy także KALENDARZ ROZWOJU CIĄŻY
PORADNIK DLA MŁODEJ MAMY
SKOKI ROZWOJOWE DZIECKA
Tekst wyróżniony przez redakcję