Charakterystyczne, wspaniale wystylizowane wnętrza konkurują z miejscami w ogródku. I to jakimi! Teren odgrodzony od ulicy pozwala zapomnieć o ciągłym zgiełku, jaki panuje w stolicy i przenieść się w wakacyjne klimaty. A prawdziwa bałkańska kuchnia przyciąga smakoszy. W ciągu roku trudno jest tu znaleźć wolne miejsce, zwłaszcza w dni wolne od pracy lub święta, takie jak walentynki czy nawet reaktywowany od niedawna dzień kobiet.
Co się kryje pod tajemniczym sformułowaniem kuchnia bałkańska? Jest to kuchnia charakterystyczna przede wszystkim dla krajów dawniej należących do Jugosławii (Serbia, Chorwacja, Słowenia, Czarnogóra, Macedonia). Serwowane menu jest różnorodne - tak, jak kraje leżące na półwyspie. Łączą się tradycje, smaki, kolory - ale najważniejsze pozostaje - królują aromatyczne kolorowe warzywa, ciekawie przyprawiane mięsiwa i aromatyczne alkohole (choćby schłodzona rakija gruszkowa lub śliwkowa podawana na miodzie). Najważniejsza jest intensywność smaków, dlatego większość dań jest albo bardzo słodka, albo bardzo słodka, bardzo kwaśna albo ostra - czyli po prostu konkretna.
Wszystkie dania proponowane w Banja Luce są niesamowite. Smakowite, oryginalne i podawane w olbrzymich ilościach. Poczynając od przekąsek (np. Lišče ramsteaka - czyli Plastry rostbefu marynowane w oliwie i occie balsamico ze świeżymi ziołami, podawane z rukolą i kaparami), poprzez zupy (np. Riblja čorba - czyli Wyśmienita, rybna zupa na ostro czy Jagneča čorba -czyli Aromatyczna, pikantna zupa z młodziutkiego jagnięcia), dania główne (zarówno z ryb - Losoś sa fetom czyli Grillowany filet z łososia przekładany serem feta i świeżym pomidorem, ułożony na aromatycznym boczku; jak i z mięs - jak choćby tradycyjna pasterska potrawa: Čobanska pljeskavica Steak z siekanego mięsa wołowo-wieprzowego nadziewany serem Ka kavalj i dimljeni sovi vrat czyli wędzonym boczkiem). A ponieważ nie sposób wymienić wszystkich kulinarnych propozycji, warto samemu wybrać się do karczmy ludowej na sposób bałkański i zanurzyć w tych wszystkich niecodziennych aromatach. A kto nie może samodzielnie wypróbować propozycji z Banja Luki, może zachęcony moimi opisami sam pokusi się o przyrządzenie jakiegoś bałkańskiego przysmaku. Proponuję te najprostsze, do których wszelkie składniki mamy zwykle pod ręką. A dodatku najpopularniejsze w duszne, gorące dni czyli chłodniki. A dla osób kochających mięso bez względu na aurę, mięsny gar po bośniacku.
Bałkański chłodnik koperkowy - składniki
- 1 szklanka jogurtu bałkańskiego
- 2 duże pęczki koperku łodyżka
- kawałek selera korzeniowego
- 2 pory
- 2 młode ziemniaki
- pęczek młodej marchewki
- 1 mała kalarepka
- szklanka świeżej fasolki szparagowej
- 2 łyżki posiekanej natki pietruszki
- 1 łyżka oliwy (ewentualnie oleju)
fot. finaeva_i/shutterstock.com
Bałkański chłodnik koperkowy - sposób przygotowania
Pory należy dokładnie oczyścić ze zwiędłych liści, naciąć wzdłuż, starannie wypłukać, pokroić w kawałki. Kalarepkę obieramy i kroimy w kostkę. W garnku rozgrzewamy oliwę, do której dorzucamy pory i kalarepkę, kiedy już się zeszklą, dodajemy opłukany i posiekany koperek - (2 łyżeczki odkładamy do dekoracji). Wszystko zalewamy 1,5 l wrzącej wody. Teraz dodajemy opłukany seler, obrane i pokrajane w kawałki ziemniaki i marchewkę oraz wypłukaną i pokrojoną fasolkę szparagową. Wszystko razem gotujemy ok. 30 min, aż warzywa będą miękkie. Zdejmujemy z ognia, czekamy aż wystygnie, a wtedy miksujemy na gładką masę. Do masy warzywnej dodajemy jogurt, resztę koperku i posiekaną natkę pietruszki, przyprawiamy solą i pieprzem, odstawiamy na kilka godzin do lodówki. Podajemy schłodzone z grzaneczkami lub groszkiem ptysiowym
Tarator - chłodnik bułgarski z orzechami - składniki
- 300 ml jogurtu bałkańskiego,
- 200 ml gęstej śmietany 18%,
- 60 g orzechów włoskich,
- 3 ząbki czosnku,
- 4 świeże ogórki gruntowe,
- 1/2 pęczka koperku,
- sól i pieprz,
Tarator - chłodnik bułgarski z orzechami - sposób przygotowania
Ogórki myjemy, przekrawamy na pół, usuwamy pesteczki, a resztę kroimy w bardzo drobną kostkę. Czosnek trzeba przecisnąć przez praskę, koperek posiekać. Z orzechów wybieramy kilka ładnych połówek do dekoracji gotowego chłodnika, pozostałe orzechy trzeba drobno posiekać. Jogurt mieszamy dokładnie z śmietaną. Dodajemy ogórki, przeciśnięty czosnek, koperek i posiekane orzechy. Całość doprawiamy do smaku solą i pieprzem, a następnie dokładnie mieszamy wszystkie składniki. Chłodnik wstawiamy do lodówki przynajmniej na pół godziny. Podajemy schłodzone porcje ozdobione połówkami orzechów. przybrany połówkami orzechów.
Bośniacki gar (BOSANSKI LONAC) - składniki:
- 0,5 kg wołowiny,
- 0,5 kg wieprzowiny,
- 0.3 l białego wina,
- 0,5 kg ziemniaków,
- 150 g białej kapusty,
- 150 g cebuli,
- 150 g marchwi,
- 150 g selera,
- 150 g pietruszki,
- 2 pomidory,
- 2 papryki,
- 2-3 ząbki czosnku,
- 1 pęczek natki pietruszki,
- 1-2 liście laurowe,
- 8-10 ziaren pieprzu,
- 3 goździki,
- sól, pieprz czarny, pieprz ziołowy
Bośniacki gar (BOSANSKI LONAC) - przygotowanie:
Mięso myjemy, czyścimy i kroimy w dość dużą kostkę, cebulę i pomidory w plasterki, paprykę w paski, ziemniaki w kostkę, a pozostałe warzywa w cienkie talarki. W żaroodpornym garnku bądź brytfance układamy warstwami mięso i warzywa - pierwsza i ostatnia warstwa ma być z ziemniaków i pomidorów. Mieszamy w naczyniu wino ze wszystkimi przyprawami, gotową zalewą podlewamy potrawę. Jeśli cieczy jest za mało - dodajemy wody, płynu powinno być na 3 palce poniżej krawędzi garnka. Naczynie przykrywamy folią aluminiową bądź szczelną pokrywką. Gotujemy na bardzo wolnym ogniu min. 3 godziny, żeby mięso dokładnie zmiękło i nabrało aromatu od zalewy.
Zobacz inne PRZEPISY NA CHŁODNIK
PRZEPISY NA LETNIE DANIA
KONKURS: ZRÓB ZDJĘCIE I WYGRAJ BON NA CIUCHY I KOSMETYKI!
Przepisy konkursowe naszej Internautki
Ty też możesz wziąć udział w naszym sierpniowym konkursie kulinarnym! Szczegóły znajdziesz TUTAJ