Historia bulwy
Współczesne odmiany, używane na co dzień w kuchni, pochodzą od dzikiego selera naciowego. Dziki seler był już przed wiekami ceniony jako roślina lecznicza przez starożytnych mieszkańców basenu Morza Śródziemnego. W starożytnym Egipcie, Grecji i Rzymie bulwa selera była stosowana w celach rytualnych i pogrzebowych. A od czasów Hipokratesa seler był podawany w stanach silnego wzburzenia jako środek uspokajający. U Rzymian był w ogóle niezmiernie ceniony, do tego stopnia, iż wizerunek naci selera występował na bitych monetach wymiennie z wawrzynem.
Cięgle odkrywano nowe właściwości tego warzywa i to nie tylko w celach czysto zdrowotnych, bowiem polecano go panom jako afrodyzjak. W XVII wieku Włosi, drogą selekcji, uzyskali hodowlane rośliny o zwartych, dorodnych pędach, a także wyeliminowali charakterystyczną dla dzikiego selera gorycz i bardzo silną woń. Odmiana naciowa jest najmłodszą odmiana tego warzywa, wyhodowana w Utah w USA w ubiegłym wieku
Magazyn substancji odżywczych
Amerykanie i Japończycy, którzy mają wręcz obsesję na punkcie żywienia i leczenia selerem, doszukali się w nim aż 86 cennych składników. Wymienię tylko najważniejsze. Obie odmiany selera zawierają witaminę A, E, C (naciowy ma jej więcej) oraz naturalną witaminę B kompleks, łącznie z kwasem foliowym i witaminą PP. Warzywo to ma ponadto dwa razy więcej witaminy C niż cytrusy, W zależności od pory roku i sposobu przechowywania może mieć jej nawet do 150 mg w 100 g.
Sławę odżywczą zawdzięcza seler pierwiastkom mineralnym, których skład ułatwia organizmowi ich przyswajanie. Seler ma najwięcej fosforu wśród warzyw korzeniowych, a także sporo innych składników mineralnych, takich jak wapń, potas i cynk, a dodatkowo nieco magnezu i żelaza.
W selerze znajdują się fantastyczne substancje czynne odpowiedzialne za zdrowotne właściwości warzywa, czyli flawonoidy, furanokumaryny. Flawonoidy są związkami roślinnymi, które mają silne działanie przeciwzapalne, antyoksydacyjne (antyutleniające), uszczelniające na naczynia krwionośne, rozkurczające i moczopędne. Również furanokumaryny wykazują działanie moczopędne i rozkurczające mięśnie gładkie. Dzięki tym dwóm substancjom seler jest niczym skład apteczny zamknięty w guzowatej bulwie.
Działanie selera
- Wszystkie zalety selera sprawdzają się w dietach odchudzających. Ponieważ seler jest niezwykle mało kaloryczny (nawet jak na warzywo) - w 10 dag bulwy jest jedynie 7 kcal, a w naci jeszcze mniej, 4-5 kcal. A dodatkowo przyspiesza trawienie, jest zatem wskazany dla dbających o linię.
- Warto wiedzieć również o tym, że seler ma moc kojenia zszarganych nerwów - zawarte w nim składniki mają działanie uspokajające i przeciwdepresyjne. Medycyna ludowa od wieków przypisywała selerowi działanie antystresowe
- Dieta selerowa oczyszcza organizm z toksyn zawartych m.in. w pożywieniu
- Medycyna ludowa przypisuje selerowi działanie przeciwzapalne. Zaleca przykładanie startego korzenia na zaczerwienione oraz łzawiące oczy.
- Seler wykazuje również działanie moczopędne, dlatego jest wspaniałym naturalnym lekiem w przypadku kamicy nerkowej i przy zaburzeniach czynności nerek. Zwłaszcza sok z selera powinny pijać regularnie osoby mające kłopoty z nerkami
- Seler działa przeciwbólowo. Picie wywaru z gotowanej bulwy selera łagodzi bóle artretyczne. Również przy dnie moczanowej jedzenie selera w każdej postaci oraz picie soku i esencjonalnego wywaru może przynieść ulgę obolałym stawom.
- Polecany jest dla niejadków - pobudza apetyt
- Pobudza przemianę materii, usuwając jednocześnie szkodliwe produkty uboczne tego procesu (np. kwas moczowy, który nie wydalony zamienia się w kryształki odkładające się w stawach i powodujące skazę moczanową oraz silne bóle).
Seler działa wspomagająco na układ pokarmowy. Pomaga na przykład trawić tłuszcze. Seler wzmaga produkcję żółci, ale jednocześnie zapobiega jej zastojowi w woreczku (co jest przyczyną powstawania kamieni). Ułatwia trawienie i likwiduje nawet zaparcia wynikające ze złych przyzwyczajeń żywieniowych...
- Seler wzmacnia układ odpornościowy, oczyszcza organizm z toksyn i pobudza przemianę materii, dlatego jest szczególnie polecany w okresie rekonwalescencji po przebytych chorobach, w trakcie powrotu do zdrowia oraz przy stosowaniu diet odchudzających.
- Seler wspomaga także leczenie zapalenia górnych dróg oddechowych i przewlekłych chorób płuc.
- Dieta bogata w seler zalecana jest także osobom cierpiącym na nadciśnienie tętnicze (napar z nasion selera znakomicie obniża ciśnienie tętnicze).
- Seler polepsza pracę serca.
Dzięki przeciwutleniaczom, czyli witaminom C i E, chroni skórę i cały organizm przed wolnymi rodnikami, a tym samym przed nowotworami.
- Szklanka soku z selera wypijana regularnie na czczo działa jak eliksir młodości, ponieważ, oczyszcza organizm, likwiduje obrzęki, nawilża skórę, wzmacnia włosy i nadaje aksamitną gładkość cerze. Zawiera też witaminy z grupy B.
- Korzeń selera dodaje smaku zupie i może zastąpić sól.
Uwaga: Zawarte w selerze furanokumaryny mogą wywoływać reakcje alergiczne i uczulenie na promieniowanie słoneczne. I jest to jedyne przeciwwskazanie. Dlatego warto polubić smak selera i zaprzyjaźnić się z tą bulwą przynoszącą dużo zdrowia za niewielkie pieniądze.
Tekst wyróżniony przez redakcję