Nie jesteśmy bezbronni wobec prognoz epidemiologów, z których wynika, że co czwarta Polka i co czwarty Polak będą mieli nowotwór złośliwy. Wielu zachorowań bowiem można uniknąć. Służą temu m.in. badania genetyczne. Dzięki nim można ustalić, czy mamy zapisane w genach ryzyko zachorowania na jakiś nowotwór. Wykrycie uszkodzonego genu nie świadczy o chorobie. Ale to ważna informacja o zdrowiu. Badania genetyczne możesz zrobić bezpłatnie w Wojewódzkiej Poradni Genetycznej. Najpierw czeka cię wizyta u internisty, który skieruje cię do lekarza genetyka. Jeśli potwierdzi on, że badanie jest uzasadnione, zrobisz je za darmo. Możesz zrobić je też prywatnie, bez skierowania, ale będziesz musiała za nie zapłacić.
Zasady genetyki mówią o tym, że dziecko dziedziczy jedną kopię genu od ojca, a drugą od matki. Oznacza to, że jeśli np. twoja mama chorowała na raka piersi lub raka jajnika, to istnieje ryzyko, że odziedziczyłaś uszkodzony gen. Warto też zainteresować się zdrowiem innych krewnych. Występowanie nowotworów złośliwych w dalszej rodzinie np. u babci, siostry czy cioci spokrewnionej w linii prostej z mamą powoduje, że ryzyko zachorowania u ciebie niestety rośnie. Zwiększy się ono jeszcze bardziej, jeśli mając przypadki raka w rodzinie zamierzasz stosować antykoncepcję hormonalną lub hormonalną terapię zastępczą. Rośnie również, gdy lekarz już znalazł w twoich piersiach podejrzane guzki.
Sprawdź, JAK ZAPOBIEGAĆ RAKOWI PIERSI
Zobacz jak wykonać SAMOBADANIE PIERSI
Najpopularniejszym testem genetycznym sprawdzającym dziedziczną skłonność do zachorowania na raka piersi lub jajnika jest badanie genu BRCA1 i BRCA2.
Możesz zamówić specjalny zestaw do pobrania wymazu przez internet lub złożyć zamówienie telefonicznie. Otrzymasz ankietę oraz zestaw do pobrania wymazu – wystarczy specjalną pałeczką potrzeć wewnętrzną stronę policzka. Zaklejoną kopertę z wymazem, wypełnioną ankietą i formularzem oraz dowodem wpłaty (ok. 300 zł) odsyłasz do laboratorium. W terminie 15 dni otrzymasz poczta wyniki badań.
Jeśli okaże się, że jesteś nosicielką uszkodzonych genów, pokaż wynik ginekologowi i onkologowi. Zaproponuje ci indywidualny kalendarz badań, powie jaką stosować dietę i jaki prowadzić styl życia.
Tak się składa, że problem raka piersi dotyka mnie osobiście. Na szczęście jestem zdrowa, ale jestem także obciążona genetycznie (babcia zmarła na raka piersi, mama ma raka sutka).
Zastanawiam się nad takimi badaniami, ale także boję się, że jeśli okaże się, że mam w sobie ten gen to moje życie się zmieni.
Drugim co do częstości występowania nowotworem u kobiet jest rak szyjki macicy. Zachorowalność rośnie po trzydziestce, a najczęściej atakuje między 45 a 55 rokiem życia. U kobiety zarażonej wirusem HPV prawdopodobieństwo zachorowania na raka szyjki jest nawet 300 razy większe niż u pań zdrowych. Z wymazu pobranego z szyjki macicy uzyskuje się materiał do analizy DNA . Wyniki dostaniesz do ok. 10 dni pocztą do domu. Badanie kosztuje ok. 150 zł.
Przeczytaj więcej o leczeniu i profilaktyce RAKA SZYJKI MACICY
Jeśli w twojej rodzinie zdarzały się zachorowania na różne choroby nowotworowe, warto zrobić test skłonności do nowotworów. Pozwala on określić predyspozycję do zachorowanie na raka piersi, jajnika, prostaty czy jelita grubego. Wówczas analizuje się dwa geny BRCA1 oraz CHEK2. Jeśli badanie potwierdzi mutację genu, będzie można jak najszybciej rozpocząć profilaktykę.
Nie każda kobieta w ciąży musi robić badania prenatalne. Diagnostyka prenatalna jest wskazana dla kobiet po 35 roku życia, które rodzą swoje pierwsze dziecko. Rośnie wówczas ryzyko zachorowania na zespół Downa. Robi się je także, gdy jedno z rodziców są obciążeni chorobami genetycznymi, kobieta kilka razy poroniła lub urodziła już dziecko z wadą genetyczną. Badania są bezpłatne.
Gdy już jesteś w ciąży, możesz odpłatnie zrobić test PAPP-a. Z dużą dokładnością wykrywa ryzyko choroby u płodu, jest bezpieczny.
Tekst wyróżniony przez redakcję