Specjaliści twierdzą, że istnieje prawdopodobieństwo, że dopalacze mogą uzależniać, a czytając o skutkach ubocznych występujących po użyciu niektórych z nich, trudno powstrzymać odruch obrzydzenia. A jednak dopalacze nadal są dostępne. Sprzedawane w smart shopach jako artykuły kolekcjonerskie albo niegroźne substancje mające pobudzić, uspokoić, rozluźnić. Handel nimi nie ustaje, chociaż w wielu krajach kolejne środki trafiają na zakazane listy - w lipcu w Polsce na taką listę trafiły mefedron i syntetyczne kanabinoidy, najprawdopodobniej najgroźniejsze z dopalaczy.
Czym są dopalacze, czyli legalne narkotyki? „Dopalacz czy dopalacze to termin nie posiadający charakteru naukowego. Obecnie najczęściej używa się go potocznie, dla nazwania grupy różnych substancji lub ich mieszanek o rzekomym bądź faktycznym działaniu psychoaktywnym, nie znajdujących się na liście substancji kontrolowanych przepisami ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii” - tłumaczy Michał Kidawa. - Produkty oferowane w sklepach z dopalaczami zawierają wiele substancji. Część z nich to substancje o działaniu stymulującym oraz empatogennym. Są najczęściej oferowane w formie kapsułek, proszków, tabletek przyjmowanych doustnie. Drugą grupę stanowią substancji o działaniu „relaksującym” zbliżonym do działania marihuany i haszyszu. Są to najczęściej produkty sprzedawane w postaci tzw. mieszanek ziołowych. Te ostatnie, pomimo wyglądu sugerującego pochodzenie naturalne zawierają substancje syntetyczne. Trzecia grupa - po ostatniej nowelizacji ustawy zdecydowanie mniej liczna - to substancje o działaniu halucynogennym. W ramach tych trzech grup występuje zróżnicowanie co do siły, sposobu i mechanizmu działania substancji. Tylko niektóre maja silne działanie psychoaktywne" - dodaje.
Czemu dopalacze zawdzięczają popularność? Prawdopodobnie jest to wynik prostego toku myślenia: skoro są legalne, dostępne na wyciągnięcie ręki i słabsze od „klasycznych” narkotyków, widać nie muszą być groźne. A kolorowe sklepy czy strony internetowe, gdzie można je kupić, przywodzą na myśl wesołą imprezę, dobrą zabawę, luz.
Tymczasem rzeczywistość nie jest tak kolorowa, a legalne narkotyki także mogą okazać się niebezpieczne. "Główne niebezpieczeństwo związane jest z faktem, że często zawierają one względnie nowe substancje, o których działaniu niewiele wiemy. Podobnie niewiele wiedzą na ten temat producenci, importerzy dopalaczy i w końcu sami użytkownicy. Nie jesteśmy w stanie ocenić, jak bardzo są one szkodliwe oraz jakie środki zaradcze można przedsięwziąć, aby to zagrożenie wykluczyć" - mówi nasz specjalista. - "Użytkownicy nie wiedzą co przyjmują, oraz jakie konsekwencje może mieć to działanie. Specjaliści o niepożądanym działaniu konkretnych dowiadują się po fakcie. To jest potencjalnie niebezpieczne dla użytkowników. Innym problemem są wzory konsumpcji dopalaczy. Często dopalacze są przyjmowane w połączeniu z innymi substancjami psychoaktywnymi legalnymi (np. alkohol czy leki) oraz nielegalnymi(jak narkotyki). Takie mieszanki są bardzo niebezpieczne. Substancje mogą wzajemnie potęgować swoje działanie. Środki względnie bezpieczne oddzielnie, przyjmowane w sekwencji bądź na raz mogą powodować poważne konsekwencje zdrowotne - ostrzega Kidawa.
fot.Panthermedia.net
Niepożądane skutki uboczne używania poszczególnych dopalaczy mogą być faktycznie niebezpieczne i nieprzyjemne. Bóle brzucha, nudności, wymioty, kołatanie serca, stany lękowe, płytki oddech, przy przyjmowaniu niektórych nawet wysypka i problemy skórne.
Niebezpieczne mogą być nawet mieszanki ziołowe, będące często miksami kilku roślin o działaniu psychoaktywnym. Chociaż „ziołowe” może wydawać się „naturalne”, do składu mieszanek także dodawane są syntetyki.
Jednym z pytań, które często pojawia się w dyskusjach na temat dopalaczy, dotyczy ich uzależniających właściwości. Odpowiedź na to pytanie nie jest jednak prosta ze względu na wspomniany już wcześniej problem - nadal zbyt mało wiemy o dopalaczach. - "Proces uzależniania się jest, wbrew obiegowym opiniom, często procesem wieloletnim. Problem dopalaczy pojawił się dwa lata temu. Dodatkowo większość substancji zawartych w dopalaczach na początku została już zdelegalizowana. Pewien potencjał uzależnieniowy substancji możemy tylko oceniać/szacować na podstawie podobieństwa ich struktury chemicznej do substancji, na temat których mamy większą wiedzę" - zaznacza Kidawa.
Mamy nadzieję, że te argumenty powstrzymają cię przed sięganiem po dopalacze. Możesz świetnie bawić się bez nich i przede wszystkim - uniknąć niebezpieczeństwa. W czerwcu w łódzkim szpitalu zmarł 20 -letni chłopak. Zabawa z dopalaczami skończyła się dla niego tragicznie. Jest tylko jeden sposób, żeby nie powtórzyć jego losu - nie brać.